foniatra



Mikroekspresja to termin wymyślony przez Paula Ekmana, który zaliczany jest do 100 najwybitniejszych psychologów XX wieku. Jako pierwszy zajął się badaniami emocji i ich relacji do wyrazu twarzy. Odkrył istnienie bardzo krótko trwających, zwykle ułamek sekundy, pełnych ekspresji mimicznych, charakterystycznych dla emocji jakie przeżywa dana osoba, ale które niekoniecznie chce ona ujawnić. Mikroekspresje pojawiają się automatycznie i nieświadomie. Obserwator zwykle nie jest w stanie spostrzec ich świadomie, istnieją jednak techniki treningu, dzięki którym większość ludzi potrafi nauczyć się je zauważać na twarzy rozmówcy.

Paul Ekman odkrył zjawisko mikroekspresji oglądając w zwolnionym tempie nagranie Loise Mason. Rozmawiała ona ze swoim lekarzem psychiatrą przekonując go, że depresja minęła i powinna dostać przepustkę ze szpitala psychiatrycznego, w którym przebywała od miesiąca. Kobieta wyglądała na naprawdę szczęśliwą i pewną tego co mówi, niestety zaraz po wyjściu z szpitala popełniła samobójstwo. Dopiero na filmie odtworzonym w zwolnionym tempie dało się zauważyć, że tuż przed śmiechem na twarzy kobiety pojawiał się wyraz głębokiego smutku, charakterystyczny dla przeżywanej depresji.

Występowanie mikroekspresji tłumaczy się istnieniem dwóch systemów kontroli mięśni. Pierwszy to tzw. układ piramidowy, który umożliwia świadome sterowanie ruchami, ponieważ impulsy do mięśni biegną niemal bezpośrednio z kory motorycznej. Druki układ, tzw. pozapiramidowy, odpowiada m.in. za nieświadome wykonywanie ruchów, ponieważ swój początek ma w strukturach podkorowych.

Duże znaczenie ma również układ limbiczny, który odwzorowuje odczuwane emocje na naszej twarzy. Warto wiedzieć, że istnieją mięśnie, które nie są kontrolowane przez układ piramidowy, ale mogą być pobudzane przez układ pozapiramidowy. Przykładem jest mięsień marszczący brwi, który jest uruchamiany świadomie tylko u 15% populacji.